Ιόνια Νησιά: Ποιοτικός τουρισμός, σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων και κοινωνική κατοικία

Του Ανδρέα Βορύλλα, Βουλευτή Β2΄ Δυτικού Τομέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ

Η νησιωτικότητα δεν αποτελεί μόνο ένα ιδιαίτερο γεωγραφικό χαρακτηριστικό. Δημιουργεί αυξημένες ανάγκες, πρόσθετα κόστη και σύνθετες προκλήσεις, οι οποίες απαιτούν ειδικά σχεδιασμένες δημόσιες πολιτικές. Αυτό επιβεβαιώθηκε και κατά την επίσκεψή μου στην Κέρκυρα και τη συνάντησή μου με τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Γιάννη Τρεπεκλή, στην έδρα της Περιφέρειας.

Στη διεξοδική συζήτησή μας τέθηκαν τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τα Ιόνια Νησιά: η τουριστική ανάπτυξη, η διαχείριση των απορριμμάτων, η στεγαστική κρίση, η κοινωνική προστασία και, συνολικά, η ανάγκη διαμόρφωσης ενός βιώσιμου αναπτυξιακού προτύπου, το οποίο θα βελτιώνει ουσιαστικά τη ζωή των μόνιμων κατοίκων.

Ο τουρισμός αποτελεί αναμφισβήτητα τον βασικό οικονομικό πυλώνα των Επτανήσων. Ωστόσο, η επιτυχία δεν μπορεί να μετριέται αποκλειστικά με βάση τον αριθμό των αφίξεων. Το μεγάλο ζητούμενο είναι η μετάβαση από τη μονοδιάστατη αύξηση της επισκεψιμότητας σε ένα μοντέλο ποιοτικού τουρισμού, μεγαλύτερης κατά κεφαλήν δαπάνης και επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.

Η Περιφέρεια επιδιώκει να διατηρήσει τις παραδοσιακές αγορές των Ιονίων Νήσων, αναζητώντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες σε αγορές όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και οι σκανδιναβικές χώρες. Ιδιαίτερα οι επισκέπτες από τη Βόρεια Ευρώπη μπορούν να συμβάλουν στην επέκταση της περιόδου προς τους φθινοπωρινούς μήνες. Ήδη καταγράφεται αυξημένη παρουσία επισκεπτών από την αμερικανική αγορά, ενώ οι κρατήσεις σε ορισμένες περιπτώσεις εκτείνονται έως τον Νοέμβριο.

Η επιμήκυνση της περιόδου, όμως, προϋποθέτει ολοκληρωμένο σχεδιασμό: σύγχρονες υποδομές, επαρκείς αεροπορικές συνδέσεις, προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και ανάδειξη της τοπικής παραγωγής. Ο υπερτουρισμός, όταν δεν συνοδεύεται από ανάλογο κοινωνικό και οικονομικό όφελος, επιβαρύνει τις υποδομές, αυξάνει το κόστος ζωής και αλλοιώνει τον χαρακτήρα του τόπου. Ο στόχος πρέπει να είναι περισσότερα έσοδα για τις τοπικές κοινωνίες, καλύτερες θέσεις εργασίας και μικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Καθοριστικό για την εικόνα και τη λειτουργία της Κέρκυρας είναι και το ζήτημα των απορριμμάτων, το οποίο επί σειρά ετών ταλαιπώρησε τους κατοίκους και δυσφήμησε το νησί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η υπογραφή της σύμβασης για την κατασκευή της νέας μονάδας αποτελεί σημαντική εξέλιξη, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και σχεδιασμό αναβάθμισής της σε σύγχρονη Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης.

Η ολοκλήρωση του έργου δεν είναι μόνο περιβαλλοντική αναγκαιότητα. Αποτελεί κρίσιμη οικονομική προτεραιότητα, καθώς οι τρεις δήμοι της Κέρκυρας επιβαρύνονται κάθε χρόνο με τουλάχιστον 15 εκατομμύρια ευρώ για τη μεταφορά των απορριμμάτων σε εγκαταστάσεις της Ηπείρου, της Παλαίρου και της Κοζάνης. Το βάρος αυτό μετακυλίεται, άμεσα ή έμμεσα, στους κατοίκους. Μάλιστα, το συνολικό κόστος της μεταφοράς κατά τα τελευταία χρόνια φέρεται να έχει ήδη υπερβεί το τίμημα κατασκευής της νέας μονάδας.

Επομένως, κάθε πρόσθετη καθυστέρηση έχει συγκεκριμένο οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος. Το έργο οφείλει να προχωρήσει με διαφάνεια, συνεχή έλεγχο, τήρηση των περιβαλλοντικών προδιαγραφών και σαφές χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, απαιτούνται αποτελεσματική ανακύκλωση, διαλογή στην πηγή και ενεργός συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών. Αντίστοιχες σύγχρονες μονάδες δρομολογούνται και στα υπόλοιπα νησιά της Περιφέρειας, ώστε να δοθεί μία συνολική και βιώσιμη λύση.

Ιδιαίτερη σημασία είχε, επίσης, η συζήτησή μας για τη στεγαστική κρίση. Στα Ιόνια Νησιά το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο, καθώς η τουριστική αξιοποίηση και η βραχυχρόνια μίσθωση περιορίζουν τις διαθέσιμες κατοικίες και αυξάνουν σημαντικά τα ενοίκια. Εκπαιδευτικοί, γιατροί, νοσηλευτές, δημόσιοι υπάλληλοι, φοιτητές και νέες οικογένειες δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή στέγη σε προσιτή τιμή. Το αποτέλεσμα είναι να παραμένουν κενές κρίσιμες θέσεις σε σχολεία και δομές υγείας, υπονομεύοντας την καθημερινότητα των ίδιων των νησιωτών.

Η πρωτοβουλία της Περιφέρειας για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών με προσιτό μίσθωμα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Θετική είναι και η θέσπιση στεγαστικής ενίσχυσης για εργαζομένους της Περιφέρειας και επικουρικούς γιατρούς. Ωστόσο, το πρόβλημα απαιτεί εθνική πολιτική: δημόσια αποθέματα κατοικιών, αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων, κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και ειδικά προγράμματα για όσους υπηρετούν σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές.

Η κοινωνική πολιτική δεν πρέπει να περιορίζεται σε αποσπασματικά επιδόματα. Χρειάζεται μόνιμες δομές για την αντιμετώπιση της παιδικής φτώχειας, τη στήριξη της οικογένειας, την προστασία των ηλικιωμένων και την αξιοπρεπή διαβίωση των ευάλωτων συμπολιτών μας.

Ως Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου θα είμαι αρωγός σε κάθε έργο και δράση που υπηρετεί πραγματικά τα Ιόνια Νησιά και τους κατοίκους τους. Η νησιωτικότητα απαιτεί ειδική μέριμνα, σταθερή χρηματοδότηση και συνεργασία κράτους, Περιφέρειας και δήμων. Τα νησιά μας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο ως τουριστικοί προορισμοί, αλλά ως ζωντανές κοινωνίες που δικαιούνται σύγχρονες υποδομές, προσιτή κατοικία, ισχυρή υγεία και παιδεία, προστατευμένο περιβάλλον και πραγματικές ευκαιρίες ανάπτυξης.