Menu
⭸ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ⧸ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Κόκκινα δάνεια: Γιατί χρειάζεται η Εξεταστική Επιτροπή.

  Του Ανδρέα Βορύλλα, βουλευτή της ΝΙΚΗΣ στη Β΄2 Δυτικού Τομέα Αθηνών   Ένα στεγαστικό δάνειο μπορεί να φύγει από τον ισολογισμό μιας τράπεζας μέσα από μια τιτλοποίηση. Για την οικογένεια που το οφείλει, η δόση εξακολουθεί να βαρύνει τον μηνιαίο προϋπολογισμό της. Το ίδιο ισχύει για τον μικρό επιχειρηματία που προσπαθεί να πληρώσει προμηθευτές, […]

 

Του Ανδρέα Βορύλλα, βουλευτή της ΝΙΚΗΣ στη Β΄2 Δυτικού Τομέα Αθηνών

 

Ένα στεγαστικό δάνειο μπορεί να φύγει από τον ισολογισμό μιας τράπεζας μέσα από μια τιτλοποίηση. Για την οικογένεια που το οφείλει, η δόση εξακολουθεί να βαρύνει τον μηνιαίο προϋπολογισμό της. Το ίδιο ισχύει για τον μικρό επιχειρηματία που προσπαθεί να πληρώσει προμηθευτές, εργαζομένους, εφορία και ασφαλιστικές εισφορές. Όταν η ακρίβεια και το κόστος στέγασης περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα, μια ρύθμιση που φαινόταν εφικτή μπορεί γρήγορα να χαθεί. Από αυτή την πραγματικότητα πρέπει να ξεκινήσει η συζήτηση για τον «Ηρακλή» και το ιδιωτικό χρέος.

Η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους τραπεζικούς ισολογισμούς ήταν αναγκαία για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος. Η αποτίμηση αυτής της πολιτικής, όμως, οφείλει να περιλαμβάνει και όσα συνέβησαν μετά τη μεταβίβαση των απαιτήσεων. Πόσοι δανειολήπτες έλαβαν προτάσεις που μπορούσαν πράγματι να τηρήσουν; Πόσες οικογένειες διατήρησαν την κατοικία τους; Πόσες βιώσιμες επιχειρήσεις συνέχισαν να λειτουργούν; Και ποιον κίνδυνο ανέλαβε το Δημόσιο για να διευκολύνει την τραπεζική εξυγίανση;

Η ΝΙΚΗ στηρίζει την πρόταση για τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής και ζητεί να ελεγχθεί ολόκληρη η διαδρομή των αποφάσεων. Το νομοθετικό υπόβαθρο των τιτλοποιήσεων υπήρχε ήδη με τον νόμο 3156/2003. Η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα (ΣΥΡΙΖΑ) θέσπισε με τον νόμο 4354/2015 ειδικό πλαίσιο για την πώληση και τη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων. Η συμμετοχή της στη διαμόρφωση αυτής της αγοράς συνεπάγεται συγκεκριμένη ευθύνη. Οι τότε αρμόδιοι υπουργοί οφείλουν να εξηγήσουν ποιες εγγυήσεις εξέτασαν για την κατοικία και τη βιώσιμη επιχείρηση και γιατί ο δανειολήπτης απέκτησε τόσο περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη. Η ίδια η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ περιλαμβάνει την περίοδο από το 2015. Αυτό πρέπει να αποτυπωθεί στην εξέταση των προσώπων και των αποφάσεων, ανεξάρτητα από τη σημερινή κομματική τους ένταξη.

Η Νέα Δημοκρατία, από την πλευρά της, θέσπισε τον «Ηρακλή» με τον νόμο 4649/2019 και φέρει την ευθύνη για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την εποπτεία του. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει γιατί η κρατική στήριξη της τραπεζικής εξυγίανσης δεν συνδέθηκε εξαρχής με μετρήσιμες δεσμεύσεις για βιώσιμες ρυθμίσεις. Οφείλει επίσης να δείξει πώς παρακολούθησε τα επιχειρησιακά σχέδια των τιτλοποιήσεων και τι έκανε όταν οι πραγματικές εισπράξεις απέκλιναν από τις προβλέψεις. Οι κρατικές εγγυήσεις δημιουργούν ενδεχόμενη υποχρέωση για τον φορολογούμενο. Η Βουλή πρέπει να γνωρίζει το ύψος της έκθεσης, τις προμήθειες που εισπράττει το Δημόσιο και τις εκτιμήσεις κινδύνου στις οποίες στηρίχθηκαν οι αποφάσεις.

Η εξέταση πρέπει να στηριχθεί σε συμβάσεις, αποτιμήσεις και στοιχεία για τα τιμήματα των μεταβιβάσεων. Όπου οι απαιτήσεις αποκτήθηκαν σε τιμές αισθητά χαμηλότερες από την ονομαστική τους αξία, πρέπει να εξεταστεί ποιο περιθώριο υπήρχε για ουσιαστικές ρυθμίσεις και πώς αξιοποιήθηκε. Χρειάζεται επίσης να διαπιστωθεί αν προέκυψαν συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ αγοραστών απαιτήσεων, διαχειριστών και εταιρειών απόκτησης ακινήτων. Στον ευρύτερο απολογισμό της τραπεζικής στήριξης, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν πόσα δημόσια κεφάλαια διατέθηκαν στις ανακεφαλαιοποιήσεις και ποια αξία ανακτήθηκε από την αποεπένδυση του Δημοσίου από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Η εποπτεία κρίνεται και στην καθημερινή σχέση του οφειλέτη με τον διαχειριστή. Ο πολίτης πρέπει να μπορεί να μάθει ποιος κατέχει την απαίτηση, πώς υπολογίστηκαν οι τόκοι και τα έξοδα και πού μπορεί να αμφισβητήσει μια χρέωση. Η απάντηση σε ένα τεκμηριωμένο αίτημα πρέπει να έρχεται εγκαίρως, ιδίως όταν επίκειται πλειστηριασμός. Η Τράπεζα της Ελλάδος και οι λοιπές αρμόδιες αρχές οφείλουν να καταθέσουν στοιχεία για τους ελέγχους τους, την αντιμετώπιση των καταγγελιών και τις κυρώσεις που επέβαλαν. Αντίστοιχα, η κυβέρνηση οφείλει να δημοσιεύει στοιχεία για το πόσες ρυθμίσεις παραμένουν ενεργές και πόσες χάνονται, ώστε να αξιολογείται η αποτελεσματικότητά τους στην πράξη.

Η ΝΙΚΗ έχει προτείνει να αποκτήσει ο δανειολήπτης δικαίωμα εξαγοράς του κόκκινου δανείου του μετά τη μεταβίβαση και πριν αρχίσει η αναγκαστική εκτέλεση. Ζητούμε αυστηρή εποπτεία των servicers, πλήρη αιτιολόγηση των χρεώσεων και διαφάνεια στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Ο καλόπιστος οφειλέτης χρειάζεται προστασία όσο εξετάζεται η αίτησή του, καθώς και ρύθμιση που να ανταποκρίνεται στο πραγματικό εισόδημά του. Χρειάζονται ακόμη ουσιαστική προστασία της κύριας κατοικίας των οικονομικά αδύναμων, ειδική μέριμνα για τα κόκκινα αγροτικά δάνεια και δυνατότητα επανεκκίνησης για τις βιώσιμες μικρές επιχειρήσεις. Για τις οφειλές προς ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ, προτείνουμε μόνιμη δυνατότητα ρύθμισης έως 120 δόσεων, ανάλογα με την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.

Η Εξεταστική Επιτροπή μπορεί να αποδώσει πολιτικές ευθύνες, εφόσον έχει πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα, εξετάσει όλους τους αρμοδίους και καταλήξει σε τεκμηριωμένο πόρισμα, με σεβασμό στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης. Στο μεταξύ, οι πλειστηριασμοί συνεχίζονται και οι οικογένειες που κινδυνεύουν χρειάζονται εφαρμόσιμες λύσεις τώρα. Η κυβέρνηση μπορεί ήδη να νομοθετήσει για την έγκαιρη διόρθωση λανθασμένων χρεώσεων, την προστασία των οικονομικά αδύναμων και τις βιώσιμες ρυθμίσεις. Στο τέλος, η πολιτική για το ιδιωτικό χρέος θα κριθεί και από το πόσοι άνθρωποι κατάφεραν να ξαναπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, να κρατήσουν το σπίτι τους και να συνεχίσουν τη δουλειά τους.